- E-learning methodologies -
A guide for designing and developing e-learning courses, 5. Preparing content,
Sayfa: 58-61.
BÖLÜM III- ETKİLEŞİMLİ DERS İÇERİĞİNİN HAZIRLANMASI
Bu bölümde e-ders geliştirme sürecindeki içerik
hazırlama,öğretim tekniklerinin uygulanması, uygun bilgisayar yazılımları ve araçları ile etkileşimli bir ders içeriğinin nasıl
oluşturulabileceği anlatılmaktadır.
İçeriğin Hazırlanması
Belirli bir konu için gerekli olabilecek
materyaller; el kitapları, teknik dokümanlar, PowerPoint şeklinde hazırlanmış
sunular,örnek çalışmalar, görseller, tablolar, eğitim materyalleri, bireysel
çalışma rehberleri, web rehberliği, uzaktan öğrenme materyalleri, sözlük gibi
referans materyalleridir.
Geleneksel yöntemlerde kullanılan malzemeler e-ders
malzemeleri olarak doğrudan kullanılamaz.
Belirli formatlarda olması, materyallerin dikkatlice tasarlanması ve konu alanı
uzmanı ile eğitim tasarımcısının işbirliğini gerektirmektedir.
E-derslerin içerik uzunluğu bir oturum için 30
dakikadan daha fazla olmamalıdır. Bu otutumu oluşturacak içeriğin ekran görüntü
sayısı ortalama 30 olarak düşünülenebilir ve bu da her ekran görüntüsü için ortalama
1 dakika ayırmak anlamına gelir. Konu alanı uzmanının eğitim tasarımcısına
ileteceği içeriğin sayfa sayısı da aşağı yukarı 10-15 sayfa civarındadır.
İçerik Geliştirirken Dikkat Edilmesi
Gerekenler
·
Ders içeriği oluşturulmadan önce öğrenme
hedefleri gözden geçirilmeli
·
Alıştırmalar, değerlendirme sorularının
içerikle örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmeli
·
Öğrenme hedeflerine ulaşmak için tüm
gerekli bilgi içerikte sağlanmalı
·
Konuyla ilgili örnekler tüm öğrenenlerin
bilebileceği, hatırlayabileceği örnekler olmalıdır.
·
Konular iki şekilde
sınıflandırılmalıdır. Birincisi; öğrenenin bilmek zorunda olduğu, bu bilgi
olmaksızın konunun anlaşılmasının zor olduğu bilgi. İkincisi ise; bilinmesi
öğrenenin yararına olacak bilgi, konuyu anlamayı ya da konuya karşı ilgiyi
arttıran bilgi.
Dil Kullanımı ile İlgili
Dikkat Edilmesi Gerekenler
·
Doğrudan,basit ve anlaşılır bir şekilde
yazılmalıdır.
·
Jargon kullanımından kaçınılmalıdır.
·
Çok kültürlü öğrenenlerin olduğu bir
ortamda kültüre özgü dilin kullanılmasından kaçınılmalıdır.
·
İçeriğin sunulduğu dilin, ana dili
olamayan öğrenenler olmayabilir, dolayısıyla sade, günlük dil tercih
edilmelidir.
·
Kişi zamirlerinden "sen,siz"
öğrenenlere atıfta bulunmak için kullanılmalıdır. Bu şekilde öğrenme
kişiselleştirilip, okuyucu kolaylıkla dahil edilebilir.
·
Cümleler edilgen yapıyla
kullanılmalıdır.
·
Kısaltmalar öncelikle açık hali ile
verilmelidir.
- E-learning methodologies - A guide for
designing and developing e-learning courses, 6. Creating storyboards, Sayfa:
62-89. (http://www.fao.org/docrep/015/i2516e/i2516e.pdf)
STORYBOARD OLUŞTURMA
Etkileşimli E-ders Yapısı
Eğitim tasarıcımsısı, konu alanı
uzamanı tarafından sağlanmış olan içeriği etkileşimli bir e-ders olarak
storyboard'a aktarırken;
Öğrenme hedefleri ˃ Giriş ˃ İçerik ˃ Özet
(1 ekran görüntüsü) (1-3 ekran görüntüsü) (4-25 ekran görüntüsü) (1 ekran görüntüsü)
1. Öğrenme hedefleri;dersin öğrenme
hedeflerinin açık ve basit bir dille tek ekran görüntüsü şeklinde verilmesidir.
2. Giriş; dersten edinilecek
bilginin nasıl kullanılacağı ve öğrenenin nasıl fayda sağlayacağı belirtilir ve
amaç öğrenenin ilerlemesi için motive etmektir.
3.İçerik; dersin özünü oluşturan
bilginin metin, iletişim araçları, örnekler ve uygulama sorularının sunulduğu
alandır. Amaç, bilgi ya da beceriyi edinmeyi kolaylaştırmaktır. İçeriği
sunarken birçok öğretim tekniği kullanılabilir.
4. Özet; derse dair anahtar
noktaların verildiği yerdir ve amaç öğrencinin konunun önemli noktalarını
içselleştirmesini sağlar.
İçeriği Sunma Teknikleri
Bu bölümde e-ders için storyboard
oluştururken eğitim tasarımcılarının içeriğin türüne, istenilen öğretim
yaklaşımına göre değişen dört içeriği sunma tekniğinin nasıl ve ne zaman
kullanılabileceğine dair bilgi verilmektedir.
Ø Hikayelendirme
Ø Senaryo
tabanlı yaklaşım
Ø Malzeme
seti (toolkit) yaklaşımı
Ø Gösterme-uygulama metodu
Hikayelendirme;
bir işe özgü bilgi sunulurken, karmaşık süreçlerin tanımlanması gerektiğinde,
derse insana özgü özelliklerin eklenmesi gerektiğinde, bilginin gerçek yaşamda
nasıl kullanılabileceğinin gösterilmesi gerektiği durumlarda.
Hikayelendirme kullanımı için ipuçları; gerçekçi ve güvenilir bir bağlamda
sunulmalıdır. Her ekranda karakterlerin kullanılmasına gerek yoktur.Karakterler
genellikle yeni bir konuyu tanıtma, kritik eylem ya da kararları belirtme,
uygulama egzersizleri için kullanılana bilir.Cinsiyet ve kültürel meselelere
dikkat edilmeli ve cümleler kısa tutularak gerçekçi dil kullanılmalıdır.
Senaryo tabanlı yaklaşım; bu
yaklaşım öğrenenlerin stratejik ilkeleri somut durumlarda uygulama,
kararlarının sonuçlarını gözlemleyerek öğrenmelerini mümkün kılar.Problem
çözme, kişiler arası beceriler geliştirilmek istendiğinde, kavramsal bilgiler
yerine stratejik ilkeler geliştirilmek istendiğinde, kavramsal bir ünitenin
sonunda etkileşimli bir uygulama yapılmak istendiğinde kullanılabilir.
Senaryo tabanlı yaklaşım için ipuçları; öğrenenlere
sadece karar vermeleri için gerekli bilgi sağlanmalı, her kritik karar için
olası seçenekler verilmeli ve her seçenek bir sonuca götürmeli ve her seçenek
için detaylı dönüt sağlanmalıdır.
Malzeme seti (toolkit) yaklaşımı; öğrenenin
bağımsız birçok konu içerisinden ilgilerine yönelik
seçimde bulunarak öğrenme gerçekleştirmesine yardımcı olan tekniktir. Bu
yaklaşım, aynı kategoride ancak birbirinden bağımsız kısa içerik bölümlerinin
sunulması için uygundur.
Malzeme seti (toolkit) yaklaşımı için ipuçları; öğrenenlerin
çeşitli araçlar içerisinden seçim yapabilmeleri için menü sayfası öncesinde bir
giriş sayfası sağlanmalıdır. Her araç sistematik bir şekilde verilmelidir.
Gösterme-uygulama metodu; bir prosedürün öğretilmesi için uygundur. Prodesür
önce gösterilir ve öğrenenden sistemle etkileşime geçerek uygulamayı yapması
beklenir.
Gösterme-uygulama
metodu için ipuçları; prosedürün gösterilmesi için animasyon
kullanılabilir ancak yazılı ya da sözlü olarak desteklenmelidir.Öğrenenin
çeşitli araçlaral animasyonu kontrol etmesi sağlanmalıdır.
Örnek Ekleme
Açıklanan kavramların öğrenen tarafından
anlamlandırılması için örneklerin eklenmesi önemlidir.Örnekler tümevarım ve
tümdengelim sırasına göre iki şekilde eklenebilir;
Tümdengelim sırasına göre; tanım (teori) ˃ örnek ya da durum
Davranışçı yaklaşım uygulamalarına benzer, tepkinin
güçlendirilmesi esastır.
Tümevarım sırasına göre; örnek ya da durum ˃ tanım (teori)
Yapısalcı yaklaşım uygulamalarına benzer, öğrenen
yeni bilgiyi şekillendirmede aktif olaşrak rol oynar.
Örnek ekleme için ipuçları; farklı medya
araçlarından yararlanılması, örneğin uzun olması durumunda parçalara ayrılması,
doğru olmayan örneklerin dahil edilmesi, örneklerde gerçek iş bağlamlarının
kullanılması ve farklı bağlamlarda en az iki örnek verilmelidir.
Medya Araçlarının Dahil Edilmesi
E-ders oluşturmak için birçok farklı medya aracı bir
araya getirilerek kullanılabilir ancak öğrenenlere gereksiz ya da fazla sunumu
bu süreçte caydırıcı olabilir.Bundan dolayı seçiminde dikkat edilmesi
gerekmektedir.
Kullanılabilecek Medya Araçları;
Ø Metin
Ø Grafikler
Ø Animasyon
Ø İşitsel
malzemeler
Ø Video
Uygulama ve Değerlendirme Testleri Geliştirme
Uygulama ve değerlendirme soruları öğrenme
hedeflerini desteklemek amacıyla kullanılmalıdır. Öğrenenin dikkatini
toplamasına ve sürdürmesine yardımcı olduğundan olabildiğince çok storyboard'da
kullanılmalıdır.
Uygulama ve Test Geliştirmek için İpuçları;
İçerik
türü
|
İpucu
|
Gerçeklik
|
·
özellikleri hatırlamalarını sağla
·
resim ya da nesneleri tanımlamalarını sağla
|
Kavram
|
·
doğru ve doğru olmayan örnekleri ayırt etmelerini
iste
|
Prosedür
|
·
öğrenenler için simülasyon uygulamaları sağla
·
öğrenenlerin prosedürü gerçekleştirmelerini sağla
|
İlke
|
·
bir örnek üzerinde ilkelerle ilgili soru sor
·
iş bağlamında gerçekleşen bir problem çözme
etkinliğine yönlendirme sağla
|
En Sık Kullanılan Soru Şekilleri
Ø Çoktan
seçmeli sorular
Ø Çoklu
cevaplar
Ø Eşleştirme
Ø Sıraya
koyma
Ø Boşluk
doldurma
Ø Kısa
cevaplı sorular
Ø Makale
